Jak wyliczyć wskaźnik ROE? Poradnik krok po kroku

ROE (Return on Equity) to wskaźnik rentowności kapitału własnego. Obliczysz go, dzieląc zysk netto przez kapitał własny albo – dokładniej – przez jego średni stan z początku i końca okresu. Wynik pokazuje, ile zysku generuje każda złotówka wniesiona przez właścicieli.

Co oznacza wskaźnik ROE?

ROE mierzy efektywność wykorzystania kapitału własnego przedsiębiorstwa. Wynik wyraża się zazwyczaj w procentach. Na przykład ROE na poziomie 12% oznacza, że na każdą złotówkę kapitału własnego przypadało 12 groszy zysku netto w analizowanym okresie.

Jest to wskaźnik typu stymulanta, czyli jego wyższa wartość jest co do zasady korzystniejsza. Sam wynik nie wystarcza jednak do oceny firmy. Trzeba zestawić go z wartościami z poprzednich okresów oraz z wynikami przedsiębiorstw z tej samej branży.

Jakie są wzory na obliczenie ROE?

Do obliczenia wskaźnika możesz użyć kapitału własnego z końca okresu albo średniego kapitału własnego. Drugi wariant lepiej uwzględnia zmiany kapitału w trakcie roku.

Metoda	Wzór	Zastosowanie
Podstawowa	ROE = zysk netto / kapitał własny na koniec okresu	Szybka ocena na podstawie danych z jednego bilansu
Ze średnim kapitałem	ROE = zysk netto / średni kapitał własny	Dokładniejsza analiza, gdy kapitał zmieniał się w ciągu roku

Przewiń tabelę w bok →

Średni kapitał własny obliczysz według wzoru:

Średni kapitał własny = (kapitał własny na początku okresu + kapitał własny na końcu okresu) / 2

Jeżeli firma miała na początku roku 2 400 000 zł kapitału własnego, a na koniec 2 600 000 zł, średni kapitał wynosi 2 500 000 zł. Przy zysku netto w wysokości 500 000 zł ROE wyniesie:

ROE = 500 000 zł / 2 500 000 zł = 0,20 = 20%

W zapisie dziesiętnym otrzymasz 0,20, a po przedstawieniu wyniku w procentach 20%. Wzór zapisywany jako „× 100%” wskazuje sposób prezentacji rezultatu, a nie konieczność dodatkowego mnożenia, jeśli wynik został już przeliczony na procenty.

Skąd wziąć dane do obliczeń?

Do wyliczenia ROE potrzebujesz informacji z dwóch części sprawozdania finansowego. Zysk netto jest wynikiem za określony okres, natomiast kapitał własny w bilansie przedstawia stan na konkretny dzień. Dlatego dane muszą dotyczyć tego samego okresu sprawozdawczego.

Przy obliczeniach przygotuj następujące pozycje:

Zysk netto – z rachunku zysków i strat, za analizowany rok lub inny badany okres.
Kapitał własny na początku okresu – z bilansu otwarcia albo z bilansu sporządzonego na koniec poprzedniego okresu.
Kapitał własny na końcu okresu – z bilansu zamykającego analizowany okres.
Okres sprawozdawczy – informacja pozwalająca sprawdzić, czy zysk i kapitał odnoszą się do tego samego przedziału czasu.

Samą kalkulację wykonasz w czterech krokach:

Pobierz z rachunku zysków i strat zysk netto za badany okres.
Odczytaj z bilansu kapitał własny na początek i koniec okresu.
Oblicz średni kapitał własny, dodając obie wartości i dzieląc sumę przez dwa.
Podziel zysk netto przez wybrany kapitał własny i przedstaw wynik w procentach.

Wzór podstawowy możesz zastosować, gdy potrzebujesz szybkiego porównania albo dysponujesz tylko wartością kapitału na koniec okresu. Średni kapitał własny jest lepszym wyborem, gdy w ciągu roku nastąpiła emisja udziałów lub akcji, wypłata dywidendy, zatrzymanie zysku albo inna istotna zmiana kapitałów.

Jak interpretować wynik ROE?

Wyższe ROE oznacza większy zysk netto przypadający na jednostkę kapitału własnego. Nie istnieje jednak jedna wartość, którą można uznać za dobrą dla każdej firmy. Poziomy rentowności różnią się między sektorami, a na wynik wpływają także warunki rynkowe i faza cyklu koniunkturalnego.

Najbardziej użyteczne są dwa porównania:

Trend w czasie – wzrost ROE może oznaczać poprawę rentowności, a spadek wskazuje na pogorszenie relacji między zyskiem a kapitałem własnym.
Porównanie branżowe – wynik należy zestawić z konkurentami lub średnią dla podobnych przedsiębiorstw, ponieważ firmy kapitałochłonne zwykle mają inną charakterystykę niż podmioty o lekkiej strukturze aktywów.
Stabilność wyniku – jednorazowo wysokie ROE nie musi oznaczać trwałej poprawy działalności.
Źródło zysku – warto sprawdzić, czy wynik wynika z działalności operacyjnej, czy z jednorazowego zdarzenia.

Wysokie ROE nie zawsze oznacza niskie ryzyko. Wskaźnik może rosnąć także wtedy, gdy firma zwiększa zadłużenie i zmniejsza udział kapitału własnego w finansowaniu działalności.

Dźwignia finansowa może podnosić ROE, ponieważ przedsiębiorstwo wykorzystuje kapitał obcy do finansowania aktywów. Taki rezultat trzeba zestawić ze wskaźnikami zadłużenia i kosztami odsetkowymi. Wysoka rentowność kapitału własnego osiągnięta kosztem nadmiernego długu może być mniej bezpieczna niż niższe, ale stabilne ROE przy ostrożnej strukturze finansowania.

ROE może przyjmować wartości ujemne. Dzieje się tak, gdy firma ponosi stratę netto. W takiej sytuacji wynik sygnalizuje, że w analizowanym okresie przedsiębiorstwo nie wygenerowało zysku z zaangażowanego kapitału własnego.

Najbezpieczniej obliczać ROE na podstawie średniego kapitału własnego, a następnie analizować je w kilku okresach i porównywać z firmami z tej samej branży. Dzięki temu pojedyncza wartość nie przesłoni zmian w rentowności ani wpływu zadłużenia na wynik.

Artykuł nie stanowi porady inwestycyjnej lub finansowej.