Faktoring z regresem jest tańszy, ale ryzyko niewypłacalności kontrahenta pozostaje po stronie przedsiębiorcy. W faktoringu bez regresu przejmuje je faktor, dlatego usługa zwykle kosztuje więcej. Wybór zależy przede wszystkim od wiarygodności płatnika, wartości faktur i tego, jak dotkliwy byłby brak zapłaty dla firmy.
Faktoring z regresem i bez regresu – najważniejsze różnice
Faktoring polega na przekazaniu faktorowi nieopłaconej jeszcze wierzytelności i uzyskaniu środków przed terminem płatności wskazanym na fakturze. Przedsiębiorca korzystający z usługi to faktorant, a jego kontrahent zobowiązany do zapłaty jest płatnikiem faktoringowym. Podstawą transakcji jest zwykle cesja wierzytelności, czyli przeniesienie praw do należności na faktora.
O tym, kto ponosi konsekwencje braku zapłaty, decyduje rodzaj umowy. Przy regresie faktor może żądać od faktoranta zwrotu wypłaconej zaliczki. Przy faktoringu bez regresu ryzyko niewypłacalności przejmuje faktor, choć zakres tej ochrony zawsze wynika z umowy i może obejmować określone limity lub wyłączenia.
| Kryterium | Faktoring z regresem | Faktoring bez regresu |
|---|---|---|
| Ryzyko niewypłacalności | Pozostaje po stronie faktoranta. W razie braku zapłaty faktor może zażądać zwrotu zaliczki. | Przejmuje je faktor, zgodnie z warunkami umowy. |
| Koszt usługi | Zwykle niższy, ponieważ faktor nie finansuje w pełni ryzyka niewypłacalności płatnika. | Zwykle wyższy, ponieważ obejmuje także ochronę przed brakiem zapłaty. |
| Przeznaczenie | Stałe relacje z wiarygodnymi kontrahentami i potrzeba tańszego finansowania. | Nowi lub mniej znani kontrahenci, wysokie faktury i potrzeba większego bezpieczeństwa. |
| Formalności | Najczęściej prostsza ocena ryzyka i płatników. | Faktor dokładniej analizuje kontrahenta i należność, ponieważ bierze na siebie większą odpowiedzialność. |
Na czym polega faktoring z regresem?
Faktoring z regresem, nazywany też faktoringiem niepełnym, polega na tym, że faktor finansuje fakturę, ale nie przejmuje ryzyka niewypłacalności płatnika. Po cesji wierzytelności wypłaca faktorantowi uzgodnioną zaliczkę, a kontrahent reguluje należność na rzecz faktora. Jeżeli płatnik nie zapłaci w terminie, faktor ma prawo wystąpić do przedsiębiorcy o zwrot przekazanych środków.
Regres nie oznacza, że faktor przestaje monitorować płatność. Może przypominać kontrahentowi o terminie lub prowadzić działania windykacyjne, ale ostateczna odpowiedzialność finansowa za brak zapłaty pozostaje przy faktorancie. Szczegółowe terminy i sposób rozliczenia po wystąpieniu regresu określa umowa.
Największą zaletą tego rozwiązania jest niższy koszt. Faktor nie musi wyceniać pełnego ryzyka niewypłacalności ani ponosić całego kosztu odzyskiwania należności. Faktoring z regresem może być dobrym wyborem, gdy firma zna swoich odbiorców, współpracuje z nimi od dawna i ma podstawy, by oceniać ich jako terminowych płatników.
Ten wariant wiąże się jednak z ryzykiem dla płynności. Jeśli duży kontrahent nie zapłaci, przedsiębiorca musi zwrócić zaliczkę faktorowi, a następnie samodzielnie dochodzić należności od dłużnika. Dlatego przed przekazaniem faktury warto ocenić nie tylko koszt usługi, lecz także możliwość pokrycia takiego zwrotu.
Faktoring z regresem ma szczególne uzasadnienie, gdy:
- kontrahenci są stali i wiarygodni – firma zna ich zwyczaje płatnicze oraz kondycję finansową,
- przedsiębiorca potrzebuje szybkiego dostępu do gotówki przy zachowaniu niskiego kosztu finansowania,
- wartość pojedynczych faktur nie jest na tyle duża, aby brak zapłaty zagroził bieżącej działalności,
- faktorant ma rezerwę finansową na wypadek czasowego opóźnienia lub regresu.
Na czym polega faktoring bez regresu?
Faktoring bez regresu, określany również jako pełny, przenosi na faktora ryzyko niewypłacalności kontrahenta. Przedsiębiorca otrzymuje finansowanie, a jeśli płatnik nie ureguluje należności, faktor prowadzi działania zmierzające do jej odzyskania. Faktorant co do zasady nie zwraca zaliczki z powodu samej niewypłacalności płatnika, o ile zdarzenie mieści się w zakresie ochrony przewidzianym umową.
Wyższa cena wynika z tego, że faktor nie tylko finansuje fakturę, lecz także bierze na siebie ryzyko braku zapłaty. Musi więc dokładniej ocenić kontrahenta, limit odpowiedzialności i jakość wierzytelności. Z tego powodu faktoring bez regresu pełni funkcję zbliżoną do ubezpieczenia należności, ale nie należy utożsamiać go z każdą polisą ubezpieczeniową. Ochrona zależy od zapisów konkretnej umowy.
Ten wariant sprawdza się szczególnie wtedy, gdy przedsiębiorca rozpoczyna współpracę z nowymi odbiorcami, działa na nowych rynkach albo wystawia faktury na wysokie kwoty. Przeniesienie ryzyka może też mieć sens przy strategicznym kontrahencie, którego brak płatności poważnie naruszyłby płynność firmy.
Faktoring bez regresu jest zwykle rozważany, gdy:
- firma nie ma wystarczających informacji o sytuacji finansowej nowego płatnika,
- pojedyncza faktura ma dużą wartość i jej nieopłacenie byłoby odczuwalne dla przedsiębiorstwa,
- przedsiębiorca chce ograniczyć wpływ problemów kontrahenta na własne przepływy pieniężne,
- koszt dodatkowej ochrony jest niższy niż potencjalne straty związane z niewypłacalnością odbiorcy.
Wyższa opłata za faktoring bez regresu nie jest wyłącznie ceną szybszego przelewu. Obejmuje także przejęcie określonego ryzyka, dlatego należy porównywać ją z możliwym kosztem braku zapłaty.
Jak wybrać formę faktoringu dla swojej firmy?
Decyzję warto oprzeć na trzech pytaniach: jak wiarygodni są płatnicy, jak wysokie są finansowane wierzytelności oraz czy firma poradzi sobie ze zwrotem zaliczki. Sam fakt, że faktoring z regresem jest tańszy, nie przesądza jeszcze o jego opłacalności. Niska opłata może okazać się pozorną oszczędnością, jeżeli jeden niezapłacony kontrakt zachwieje płynnością.
Jeżeli przedsiębiorca od lat współpracuje ze sprawdzonymi odbiorcami, a ewentualne opóźnienia są krótkie i przewidywalne, regres często pozwala ograniczyć koszt finansowania. Przy nowych relacjach handlowych, dużych fakturach lub branżach podatnych na zatory płatnicze większe bezpieczeństwo może uzasadniać faktoring bez regresu.
Nie zawsze trzeba stosować jeden wariant do wszystkich należności. Alternatywą jest faktoring mieszany, w którym strony dzielą ryzyko według ustalonego limitu lub innych warunków zapisanych w umowie. Można też objąć ochroną tylko wybrane transakcje, na przykład te dotyczące nowych kontrahentów lub faktur o najwyższej wartości.
Nota ekspercka: przed podpisaniem umowy sprawdź nie tylko prowizję, ale też wysokość zaliczki, zasady naliczania opłat, termin zgłoszenia opóźnienia, zakres przejętego ryzyka oraz sytuacje wyłączone z ochrony. W praktyce właśnie te zapisy decydują o tym, czy faktoring bez regresu rzeczywiście zabezpieczy firmę.
Dla przedsiębiorstwa ze stałymi, sprawdzonymi odbiorcami i napiętym budżetem częściej racjonalny będzie faktoring z regresem. Firma szybko rozwijająca sprzedaż, finansująca wysokie faktury albo współpracująca z nieznanymi płatnikami może zyskać więcej na faktoringu bez regresu, nawet przy wyższej prowizji.
