Split payment, czyli mechanizm podzielonej płatności (MPP), dzieli przelew za fakturę VAT na kwotę netto i VAT. Bank przekazuje netto na rachunek rozliczeniowy sprzedawcy, a podatek na jego rachunek VAT. Rozwiązanie może być dobrowolne albo obowiązkowe.
Na czym polega split payment?
W zwykłym przelewie cała kwota brutto trafia na jeden rachunek odbiorcy. Przy płatności w MPP nabywca zleca specjalny komunikat przelewu, a bank automatycznie rozdziela zapłatę. Część odpowiadająca wartości netto trafia na rachunek rozliczeniowy sprzedawcy, natomiast kwota VAT jest księgowana na jego rachunku VAT.
Nabywca nie musi znać numeru rachunku VAT kontrahenta i nie wykonuje dwóch oddzielnych przelewów. Wystarczy przelew na firmowy rachunek rozliczeniowy wskazany przez sprzedawcę. Rachunek VAT bank tworzy automatycznie do rachunku firmowego, bez odrębnego wniosku przedsiębiorcy.
MPP dotyczy wyłącznie płatności przelewem w złotych polskich między podatnikami VAT. Nie zastosujesz go przy płatności gotówką, kartą ani na rzecz konsumenta. Mechanizm nie działa też przy fakturze bez wykazanego VAT, na przykład wystawionej przez podatnika zwolnionego z VAT, ani przy fakturze pro forma, która nie jest fakturą w rozumieniu ustawy o VAT.
Dobrowolny i obowiązkowy split payment – czym się różnią?
Co do zasady to nabywca decyduje, czy zapłaci fakturę z użyciem MPP. Obowiązek powstaje dopiero po łącznym spełnieniu określonych warunków. Chodzi o fakturę, której wartość brutto przekracza 15 000 zł, oraz towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy o VAT.
| Cecha | MPP dobrowolny | MPP obowiązkowy |
|---|---|---|
| Warunki | Podatnik VAT płaci przelewem za fakturę z wykazanym VAT i wybiera MPP. | Faktura przekracza 15 000 zł brutto i obejmuje towary lub usługi z załącznika nr 15. |
| Oznaczenie faktury | Adnotacja nie jest wymagana. | Sprzedawca musi umieścić adnotację „mechanizm podzielonej płatności”. |
| Konieczność stosowania | Nabywca może zapłacić w MPP albo zwykłym przelewem. | Nabywca powinien użyć komunikatu przelewu, jeśli płatność dotyczy objętej obowiązkiem pozycji. |
| Decyzja | Podejmuje ją nabywca. | Wynika z przepisów, a nie z uznania stron. |
Załącznik nr 15 obejmuje między innymi wybrane towary stalowe i metale, paliwa, elektronikę, części samochodowe, odpady oraz szeroki zakres robót budowlanych. Nie wystarczy jednak sama obecność towaru z tej grupy. Musi być spełniony także próg 15 000 zł brutto dla całej faktury.
Jeżeli faktura przekracza ten próg, a tylko jedna z jej pozycji dotyczy towaru lub usługi z załącznika nr 15, obowiązkowy MPP obejmuje należność przypadającą na tę pozycję. Pozostałą część można zapłacić w MPP dobrowolnie albo zwykłym przelewem.
Jak wykonać przelew w MPP?
Przelew podzielonej płatności wykonuje się w bankowości internetowej jako osobny typ przelewu. Procedura zwykle wygląda następująco:
- Wybierz rachunek firmowy i opcję przelewu „split payment” albo „MPP”.
- Wskaż rachunek rozliczeniowy dostawcy, najlepiej zweryfikowany na Białej liście podatników VAT.
- Wpisz kwotę brutto przelewu oraz kwotę VAT, która ma trafić na rachunek VAT sprzedawcy.
- Podaj numer faktury i NIP dostawcy, a następnie zaakceptuj przelew.
Możesz zapłacić całą fakturę albo tylko jej część. W komunikacie przelewu podajesz kwotę brutto i odpowiadającą jej kwotę VAT. Przy zapłacie zaliczki w polu numeru faktury wpisuje się „zaliczka”. Bank pobiera VAT w pierwszej kolejności z twojego rachunku VAT, a jeśli nie ma na nim wystarczających środków, pobiera brakującą kwotę z rachunku firmowego.
MPP nie działa na rachunku osobistym. ROR nie jest rachunkiem firmowym i nie ma do niego rachunku VAT, dlatego nie można za jego pomocą prawidłowo przyjmować ani zlecać płatności objętych obowiązkowym mechanizmem. Przelew na rachunek osobisty może zostać odrzucony i zwrócony nadawcy.
Nie zapłacisz w MPP kartą. Przy obowiązkowej podzielonej płatności potrzebny jest przelew w złotych polskich na rachunek firmowy sprzedawcy. Numeru rachunku VAT kontrahenta nie wpisujesz, ponieważ bank księguje środki automatycznie.
Na co można przeznaczyć środki z rachunku VAT?
Pieniądze na rachunku VAT należą do przedsiębiorcy, ale nie można nimi swobodnie dysponować jak środkami na rachunku bieżącym. Można je wykorzystać między innymi na:
- zapłatę VAT do urzędu skarbowego, w tym VAT od importu,
- zapłatę PIT, CIT, akcyzy oraz wybranych innych podatków i należności publicznoprawnych,
- opłacenie składek ZUS lub KRUS,
- zapłatę kontrahentowi w ramach kolejnego przelewu MPP,
- przekazanie środków na własny rachunek VAT prowadzony w innym banku.
Jeżeli środki nie są potrzebne do takich rozliczeń, możesz złożyć do urzędu skarbowego wniosek o ich uwolnienie na rachunek rozliczeniowy. Naczelnik urzędu ma co do zasady 60 dni na podjęcie decyzji. Odmowa może nastąpić między innymi przy zaległościach podatkowych lub uzasadnionej obawie, że zobowiązania nie zostaną wykonane.
W czasie rozpatrywania wniosku nadal możesz używać pieniędzy z rachunku VAT do płatności w MPP i regulowania podatków. Po zgodzie urzędu bank przekazuje zaakceptowaną kwotę na rachunek firmowy, gdzie możesz nią dysponować bez ograniczeń.
Korzyści i sankcje związane z MPP
Dobrowolne stosowanie mechanizmu może ograniczyć ryzyko podatkowe. Płatność w MPP może być dowodem dochowania należytej staranności, a w określonych sytuacjach chroni przed niektórymi konsekwencjami zapłaty na rachunek spoza wykazu podatników VAT. Przedsiębiorca może też skorzystać z przyspieszonego zwrotu VAT na rachunek VAT w terminie 25 dni, jeżeli spełni ustawowe warunki.
Przy obowiązkowym MPP pominięcie mechanizmu może skutkować dodatkowymi konsekwencjami:
- nabywca może zostać obciążony dodatkowym zobowiązaniem w wysokości 30% VAT przypadającego na objętą obowiązkiem część transakcji,
- płatność dokonana z pominięciem obowiązkowego MPP może nie stanowić kosztu uzyskania przychodu,
- sprzedawca może odpowiadać za brak adnotacji „mechanizm podzielonej płatności” na fakturze,
- w określonych przypadkach może zostać nałożona grzywna za wykroczenie lub przestępstwo skarbowe.
Brak adnotacji na fakturze nie zawsze oznacza, że nabywca może zignorować obowiązek. Jeżeli warunki MPP są spełnione, trzeba ocenić transakcję według jej przedmiotu i wartości. Jednocześnie przepisy przewidują sytuacje, w których sankcja za brak oznaczenia nie występuje, na przykład gdy nabywca mimo braku adnotacji prawidłowo zastosował MPP.
Najważniejsze dla przedsiębiorcy są dwa elementy: wartość brutto całej faktury oraz rodzaj towaru lub usługi. Gdy faktura przekracza 15 000 zł brutto i obejmuje pozycję z załącznika nr 15, zapłata powinna zostać wykonana komunikatem przelewu, a sprzedawca powinien oznaczyć dokument właściwą adnotacją.
Przepisy dotyczące MPP mogą zależeć od rodzaju transakcji i aktualnego brzmienia ustawy o VAT. Przy nietypowej transakcji, sporze z urzędem lub odmowie uwolnienia środków warto skonsultować sprawę z doradcą podatkowym albo Krajową Informacją Skarbową.
