Split to system techniczny podzielony na dwie jednostki – wewnętrzną i zewnętrzną – połączone przewodami oraz obiegiem czynnika chłodniczego. Taką budowę mają przede wszystkim klimatyzatory i powietrzne pompy ciepła. Podział przenosi głośniejsze podzespoły na zewnątrz, dzięki czemu urządzenie pracuje ciszej w pomieszczeniu.
Co oznacza split w klimatyzacji i pompie ciepła?
Słowo „split” pochodzi z języka angielskiego i oznacza „podzielony” albo „rozdzielony”. W urządzeniach HVAC określa układ, w którym najważniejsze elementy instalacji znajdują się w dwóch osobnych obudowach.
Jednostka wewnętrzna jest montowana w budynku i odpowiada za odbiór lub przekazywanie ciepła oraz nawiew powietrza. Jednostka zewnętrzna znajduje się poza budynkiem. Umieszcza się w niej między innymi sprężarkę, wentylator i wymiennik ciepła. Obie części łączą miedziane rury, przewody elektryczne oraz przewód odprowadzający skropliny.
W przypadku klimatyzatora system split może służyć do chłodzenia, ogrzewania, osuszania i filtrowania powietrza, zależnie od wyposażenia konkretnego modelu. W pompie ciepła podział dotyczy przede wszystkim układu chłodniczego i hydraulicznego. Nie należy mylić tego znaczenia z treningiem typu split, który jest metodą dzielenia ćwiczeń na różne partie mięśniowe.
Jak działa system split?
Praca urządzenia opiera się na wymianie ciepła między wnętrzem budynku a otoczeniem. W rurach łączących jednostki krąży czynnik chłodniczy. Substancja ta może zmieniać stan skupienia, dzięki czemu pobiera energię cieplną w jednym miejscu i oddaje ją w innym.
Podczas chłodzenia jednostka wewnętrzna odbiera ciepło z powietrza w pomieszczeniu. Czynnik chłodniczy przejmuje tę energię i trafia do sprężarki znajdującej się w jednostce zewnętrznej. Po zmianie ciśnienia i temperatury czynnik oddaje ciepło na zewnątrz budynku. Schłodzony obieg wraca do jednostki wewnętrznej, a cykl się powtarza.
W trybie ogrzewania kierunek obiegu może zostać odwrócony. Wtedy urządzenie pobiera energię z powietrza zewnętrznego i przekazuje ją do wnętrza. Z tego powodu klimatyzator split z funkcją grzania działa podobnie do pompy ciepła powietrze–powietrze.
Podział ma też znaczenie akustyczne. Sprężarka i większy wentylator, czyli elementy generujące najwięcej hałasu, znajdują się poza budynkiem. Jednostka wewnętrzna pozostaje lżejsza i cichsza, choć jej lokalizację nadal trzeba dobrać tak, aby nawiew nie był skierowany bezpośrednio na osoby przebywające w pomieszczeniu.
Split a monoblok – czym różnią się te systemy?
W systemie monoblok najważniejsze elementy znajdują się w jednej obudowie. W klimatyzatorach przenośnych urządzenie stoi wewnątrz pomieszczenia, a ciepłe powietrze jest odprowadzane przewodem na zewnątrz. W pompach ciepła monoblok układ urządzenia jest zwykle umieszczony w jednostce zewnętrznej, a do budynku prowadzi się instalację wodną.
| Cecha | System split | System monoblok |
|---|---|---|
| Miejsce montażu | Jednostka wewnętrzna znajduje się w budynku, a zewnętrzna poza nim. | Główne podzespoły znajdują się w jednej obudowie. |
| Hałas wewnątrz | Zwykle niższy, ponieważ sprężarka i głośniejszy wentylator są na zewnątrz. | Może być wyższy, gdy urządzenie pracuje wewnątrz pomieszczenia. |
| Złożoność instalacji | Wymaga połączenia jednostek rurami chłodniczymi i kontroli szczelności układu. | Montaż jest prostszy, ponieważ nie trzeba wykonywać połączeń między dwiema częściami obiegu chłodniczego. |
| Wymogi instalacyjne | Praca z czynnikiem chłodniczym wymaga wykwalifikowanego instalatora z uprawnieniami F-gazowymi. | Zakres prac zależy od rodzaju urządzenia, ale zwykle nie obejmuje wykonywania instalacji chłodniczej na miejscu. |
Wybór między splitem a monoblokiem zależy od budynku, miejsca na jednostki i możliwości poprowadzenia instalacji. W systemie split szczególnie ważne są prawidłowa lokalizacja obu jednostek, długość przewodów oraz zachowanie zaleceń producenta.
Dlaczego system split jest tak często wybierany?
Podział urządzenia na dwie części przynosi kilka korzyści ważnych w domu, mieszkaniu i biurze. Najczęściej docenia się następujące cechy:
- Cicha praca wewnątrz – najgłośniejsze podzespoły znajdują się w jednostce zewnętrznej.
- Estetyka – jednostkę wewnętrzną można dobrać do wystroju, a dostępne są także wersje kasetonowe, kanałowe i przypodłogowe.
- Wydajna wymiana ciepła – rozdzielenie elementów ułatwia skuteczne chłodzenie, a w wybranych modelach także ogrzewanie.
- Wiele funkcji – urządzenie może oferować osuszanie, wentylację, filtrowanie lub oczyszczanie powietrza.
- Możliwość obsługi kilku pomieszczeń – system multi-split pozwala połączyć kilka jednostek wewnętrznych z jedną jednostką zewnętrzną, jeśli przewiduje to konkretna konfiguracja.
Najważniejsze ograniczenie dotyczy montażu. Instalacji split nie powinno wykonywać się samodzielnie, ponieważ układ zawiera czynnik chłodniczy i wymaga specjalistycznego przygotowania, próby szczelności oraz właściwego uruchomienia. Fachowiec pomoże też ustalić miejsce montażu, aby urządzenie działało wydajnie, nie powodowało uciążliwego nawiewu i nie przeszkadzało mieszkańcom ani sąsiadom.
Najprościej mówiąc, split to cichsze i bardziej estetyczne rozwiązanie dwuczęściowe, natomiast monoblok stawia na prostszą konstrukcję i montaż. Wybór zależy od warunków budynku oraz rodzaju urządzenia.
