Faktoring jawny czy cichy – co wybrać dla swojej firmy?

Faktoring jawny i cichy – najważniejsze różnice

W faktoringu jawnym kontrahent zostaje poinformowany o cesji wierzytelności. Od tego momentu płatność za fakturę trafia na rachunek faktora, czyli firmy finansującej należność. W faktoringu cichym odbiorca faktury nie jest informowany o finansowaniu i płaci tak jak dotychczas, zwykle na rachunek przedsiębiorcy objęty kontrolą lub pełnomocnictwem faktora.

Kiedy wybrać faktoring jawny?

Faktoring jawny jest standardowym wariantem na rynku. Sprawdza się, gdy możesz otwarcie poinformować odbiorcę o cesji i nie obawiasz się zmiany sposobu rozliczeń. Zgoda kontrahenta nie zawsze wynika wprost z samej ustawy, ale może być wymagana przez umowę. Jeżeli kontrakt nie zawiera ograniczeń, faktor analizuje wierzytelność i wiarygodność płatnika, a następnie wskazuje rachunek, na który ma trafić zapłata.

Jawna cesja może też poprawić terminowość płatności. Kontrahent wie, że należność jest monitorowana przez profesjonalnego faktora, który może wysyłać przypomnienia i prowadzić obsługę wierzytelności. Dla wielu firm nie jest to sygnał problemów finansowych, lecz zwykły sposób zarządzania należnościami.

Ten wariant będzie uzasadniony szczególnie wtedy, gdy:

• Najważniejszy jest koszt – faktoring jawny zwykle kosztuje mniej niż cichy.
• Chcesz zdyscyplinować płatników – faktor może monitorować terminy i kontaktować się z kontrahentem.
• Prowadzisz młodą firmę – przy ocenie znaczenie może mieć przede wszystkim sytuacja płatnika, a nie długi staż faktoranta.
• Akceptujesz transparentność – informacja o cesji nie pogorszy relacji handlowej ani warunków współpracy.

Jeżeli kontrahent jest rzetelny, umowa dopuszcza cesję, a Twoim celem jest ograniczenie kosztu finansowania, faktoring jawny będzie zwykle pierwszym wariantem do sprawdzenia.

Kiedy wybrać faktoring cichy?

Faktoring cichy służy firmom, które potrzebują finansowania bez angażowania kontrahenta. Odbiorca nie dostaje zawiadomienia o cesji i nadal reguluje fakturę na rachunek przedsiębiorcy. Następnie firma przekazuje środki faktorowi zgodnie z warunkami umowy. W zależności od konstrukcji usługi rozwiązanie może opierać się na pełnomocnictwie, kontroli rachunku lub finansowaniu o charakterze zbliżonym do pożyczki.

Nie oznacza to, że faktoring cichy jest nielegalny. Jest legalną usługą, ale jej konstrukcja wymaga dokładnego sprawdzenia umowy, sposobu księgowania i zasad rozliczenia VAT. Faktoring jako usługa finansowa i pożyczka nie są tym samym, dlatego przedsiębiorca powinien korzystać z dokumentacji przygotowanej dla konkretnego modelu finansowania.

Faktoring cichy może być właściwym rozwiązaniem, gdy:

• Chcesz zachować poufność – kontrahent nie powinien wiedzieć o zewnętrznym finansowaniu.
• Relacja z odbiorcą ma szczególne znaczenie – zmiana rachunku lub kontakt faktora mogłyby utrudnić współpracę.
• Umowa zawiera zakaz cesji – taki zapis jest sygnałem, aby najpierw sprawdzić możliwość uzyskania zgody kontrahenta, a przy jej braku przeanalizować faktoring cichy.
• Realizujesz kontrakty dla sektora publicznego – jednostki samorządu terytorialnego, spółki Skarbu Państwa lub inne podmioty publiczne mogą stosować własne zasady dotyczące cesji.

Cena tego rozwiązania wynika z wyższego ryzyka po stronie faktora. Nie może on w taki sam sposób potwierdzić transakcji u płatnika ani przejąć bezpośredniej kontroli nad spłatą. Z tego powodu może oczekiwać dodatkowego zabezpieczenia rzeczowego, krótszego terminu finansowania, niższej zaliczki albo wyższej prowizji.

Na co zwrócić uwagę przed podpisaniem umowy?

Najpierw przeanalizuj umowy z kontrahentami, a nie tylko same faktury. Sprawdź, czy znajduje się w nich zakaz cesji, wymóg uzyskania pisemnej zgody albo szczególna procedura zmiany rachunku do zapłaty. Zakaz cesji nie zawsze zamyka drogę do faktoringu jawnego, ale może wymagać uzyskania zgody płatnika. Nie zakładaj, że faktoring cichy automatycznie rozwiąże każdy problem prawny.

Następnie porównaj pełny koszt obu wariantów. Sama prowizja nie musi obejmować opłaty za limit, kosztu przedłużenia finansowania, opłat za opóźnienie, kosztu ustanowienia zabezpieczenia ani innych opłat administracyjnych. Przy faktoringu cichym sprawdź także, kto kontroluje rachunek, jak rozliczana jest wpłata od kontrahenta i co dzieje się w razie opóźnienia.

Znaczenie ma również marża na finansowanym kontrakcie. Jeżeli zysk z transakcji jest niewielki, wyższy koszt faktoringu cichego może znacząco ograniczyć opłacalność sprzedaży. Przy dużych umowach z sektorem publicznym lub przy zapisach ograniczających cesję dobrze przeanalizować dokumenty z księgowym albo prawnikiem, zanim wybierzesz konstrukcję finansowania.

Najprostsza reguła wyboru wygląda tak: wybierz faktoring jawny, gdy możesz poinformować kontrahenta i chcesz ograniczyć koszt. Wybierz faktoring cichy, gdy poufność albo ograniczenia umowne są ważniejsze niż cena. Jeśli nie ma realnej potrzeby zachowania dyskrecji, dopłata do wariantu cichego zwykle nie daje wystarczającej korzyści.