Czym różni się faktoring od kredytu? Porównanie rozwiązań

Faktoring polega na sprzedaży lub finansowaniu należności z faktur, a kredyt na pożyczeniu firmie kapitału, który trzeba spłacić. W faktoringu najważniejsza jest zwykle wiarygodność kontrahenta, natomiast przy kredycie bank ocenia przede wszystkim zdolność kredytową przedsiębiorstwa. Faktoring służy głównie bieżącej płynności w modelu B2B, a kredyt łatwiej wykorzystać także do większych, długoterminowych inwestycji.

Faktoring a kredyt – najważniejsze różnice

Kryterium	Faktoring	Kredyt bankowy
Przedmiot finansowania	Nieprzeterminowane faktury z odroczonym terminem płatności	Kapitał udostępniony firmie na określony lub ogólny cel
Strona poddawana ocenie	Przede wszystkim kontrahent zobowiązany do zapłaty faktury	Przedsiębiorstwo ubiegające się o finansowanie
Koszt	Najczęściej prowizja od finansowanej należności oraz opłaty przewidziane w umowie	Odsetki, prowizje i ewentualne opłaty dodatkowe
Wpływ na zadłużenie	Faktoring bez regresu co do zasady nie tworzy długu faktoranta, faktoring z regresem wiąże się z jego odpowiedzialnością w określonych sytuacjach	Zawsze powstaje zobowiązanie do spłaty kapitału i kosztów
Czas uzyskania środków	Decyzja może zapaść w ciągu kilku dni, a wypłata z przyznanego limitu często następuje szybko po zgłoszeniu faktury	Zależy od rodzaju kredytu, dokumentacji i procedur banku, przy większym finansowaniu może trwać dłużej

Przewiń tabelę w bok →

Jak działają oba rozwiązania?

W klasycznym faktoringu przedsiębiorca wystawia fakturę kontrahentowi, ale nie czeka do końca terminu płatności. Przekazuje wierzytelność faktorowi, który wypłaca środki wcześniej, pomniejszając je o uzgodnione wynagrodzenie. W terminie płatności kontrahent reguluje należność wobec faktora albo, zależnie od modelu, wobec faktoranta.

Faktoring wymaga więc realnych należności wynikających ze sprzedaży innym firmom. Z tego powodu jest rozwiązaniem typowo B2B. Sama sprzedaż konsumentom, bez faktur wystawianych przedsiębiorstwom z odroczonym terminem płatności, zwykle nie daje podstaw do skorzystania z klasycznego faktoringu.

W procesie uczestniczą trzy strony: faktor, czyli firma finansująca należność, faktorant, czyli przedsiębiorca korzystający z usługi, oraz odbiorca faktury. Ocena obejmuje między innymi kondycję finansową odbiorcy, historię płatności i jakość relacji handlowej. Finansowanie może też obejmować monitoring należności lub obsługę windykacyjną.

Kredyt działa inaczej. Bank przekazuje firmie kapitał na warunkach określonych w umowie, a przedsiębiorstwo zobowiązuje się do zwrotu kwoty wraz z odsetkami i innymi opłatami. Bank analizuje między innymi przychody, wyniki finansowe, zadłużenie, historię spłat, zabezpieczenia i planowane przeznaczenie środków. Kredyt może służyć zarówno działalności bieżącej, jak i inwestycjom.

Różnice między tymi mechanizmami najlepiej pokazują następujące cechy:

Faktoring zamienia należności na gotówkę – jego wysokość zależy od wartości i jakości faktur zgłoszonych do finansowania.
Kredyt zwiększa pulę kapitału firmy – środki nie muszą wynikać z wcześniej wystawionych faktur.
W faktoringu liczy się dłużnik – faktor sprawdza, czy kontrahent prawdopodobnie zapłaci należność.
W kredycie liczy się kredytobiorca – bank ocenia zdolność i wiarygodność firmy, która ma spłacać zobowiązanie.
Faktoring pełny, czyli bez regresu, przenosi ryzyko niewypłacalności odbiorcy na faktora, choć zwykle kosztuje więcej.
Faktoring niepełny, czyli z regresem, pozostawia część ryzyka po stronie przedsiębiorcy. Gdy kontrahent nie zapłaci, faktorant może być zobowiązany do zwrotu otrzymanego finansowania.

Stwierdzenie, że faktoring nie jest kredytem, wymaga więc doprecyzowania rodzaju usługi. W faktoringu bez regresu przedsiębiorca sprzedaje należność i nie odpowiada za niewypłacalność kontrahenta w zakresie przejętym przez faktora. Przy faktoringu z regresem brak zapłaty może oznaczać obowiązek rozliczenia się z faktorem.

Kiedy faktoring, a kiedy kredyt?

Przed wyborem finansowania odpowiedz sobie na pytania, które porządkują sytuację firmy:

Czy sprzedajesz innym firmom? Jeśli działasz głównie w modelu B2C, klasyczny faktoring może nie być dostępny, ponieważ nie masz należności B2B do sfinansowania.
Czy posiadasz faktury z odroczonym terminem płatności? Jeżeli tak, możesz zamienić część oczekiwanych wpływów na gotówkę potrzebną do regulowania bieżących wydatków.
Czy pieniądze są potrzebne na inwestycję? Zakup maszyn, nieruchomości, rozbudowa zakładu lub inne większe przedsięwzięcie częściej uzasadniają kredyt inwestycyjny niż finansowanie pojedynczych faktur.
Czy liczy się szybki dostęp do środków? Przyznany limit faktoringowy pozwala finansować kolejne faktury bez każdorazowego przechodzenia pełnej procedury kredytowej.
Czy firma ma krótką historię lub ograniczoną zdolność kredytową? W takiej sytuacji faktoring może być dostępniejszy, jeśli odbiorcy faktur są wiarygodni, choć faktor również przeprowadza własną ocenę ryzyka.
Czy masz już wysokie zadłużenie? Faktoring bez regresu może pomóc uwolnić środki z należności bez zaciągania kolejnego kredytu, ale trzeba sprawdzić jego ujęcie księgowe i warunki konkretnej umowy.

Kredyt bywa korzystniejszy kosztowo, zwłaszcza gdy firma ma stabilne wyniki, dobrą historię spłat i potrzebuje pieniędzy na dłuższy okres. Faktoring zwykle lepiej odpowiada na krótkoterminową lukę między wystawieniem faktury a otrzymaniem zapłaty. W zamian za szybkość i dodatkową obsługę należności może jednak wiązać się z wyższą prowizją.

Czy faktoring i kredyt można łączyć?

Tak. Przedsiębiorstwo może wykorzystywać kredyt do finansowania inwestycji lub stałej części działalności, a faktoring do przyspieszania płatności za faktury. Takie połączenie rozdziela dwa cele: kredyt zapewnia kapitał na zaplanowane przedsięwzięcie, a faktoring poprawia przepływy pieniężne wynikające z bieżącej sprzedaży.

Przed podpisaniem umowy faktoringowej sprawdź jednak umowy z odbiorcami. Klauzula zakazu cesji może ograniczać możliwość przeniesienia wierzytelności na faktora lub wymagać zgody kontrahenta. Trzeba też porównać pełny koszt, zasady regresu, sposób informowania odbiorcy i opłaty za limit.

Faktoring odpowiada na pytanie, jak szybciej otrzymać pieniądze za już wykonaną sprzedaż. Kredyt odpowiada na pytanie, jak pozyskać dodatkowy kapitał niezależnie od bieżących faktur.

Jeżeli firma ma regularną sprzedaż B2B i czeka na płatności, faktoring może lepiej zabezpieczyć bieżącą płynność. Gdy potrzebuje finansowania większej inwestycji, nie ma odpowiednich faktur albo chce korzystać z kapitału niezależnie od sprzedaży, właściwszym kierunkiem będzie kredyt. W wielu przypadkach oba narzędzia pełnią różne funkcje i mogą działać równolegle.

Artykuł nie stanowi porady inwestycyjnej lub finansowej.